Informacja

Drogi użytkowniku, aplikacja do prawidłowego działania wymaga obsługi JavaScript. Proszę włącz obsługę JavaScript w Twojej przeglądarce.

Wyszukujesz frazę "apophatism" wg kryterium: Temat


Wyświetlanie 1-8 z 8
Tytuł:
Apofatyzm filozoficzny a Michała Hellera idea matematyczności przyrody
Philosophical Apophatism and Michał Heller’s Idea of Mathematicity of the Universe
Autorzy:
Grygiel, Wojciech P.
Powiązania:
https://bibliotekanauki.pl/articles/2097321.pdf
Data publikacji:
2022-06-30
Wydawca:
Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II. Towarzystwo Naukowe KUL
Tematy:
ontologia
teoria kategorii
apofatyzm
matematyczność przyrody
strukturalizm
ontology
category theory
apophatism
mathematicity of the Universe
structuralism
Opis:
Wychodząc od usystematyzowania hellerowskiej tezy o matematyczności przyrody, niniejsze studium poświęcone głównie będzie pokazaniu i krytycznej ocenie racji, wedle których Heller desygnuje teorię kategorii jako matematyczne środowisko szczególnie predestynowane dla wyartykułowania tej tezy. Kluczowe w tym kontekście będzie wskazanie, co uprawnia go do wprowadzenia mającej istotne ontologiczne znaczenie koncepcji pola kategorii i utożsamienia go z polem racjonalności. Ostatecznie stanie się możliwe lepsze zrozumienie, w jakim sensie w kontekście sformalizowanych teorii fizycznych Heller operuje pojęciem apofatyzmu filozoficznego, który wydaje się trafnie ujmować specyfikę jego poglądów na ontologiczne zobowiązania tych teorii i gdzie być może zbliża się on do niebezpiecznych myślowych pułapek. W swojej apofatycznej postawie Heller pozostaje blisko pierwszoplanowych postaci współczesnej fizyki i noblistów, Alberta Einsteina czy Rogera Penrose’a: fizyka nie mówi o tym, jaka rzeczywistość jest, ale pozwala stanąć na drodze do rzeczywistości.
Starting with the systematization of Michael Heller’s thesis of the mathematicity of the Universe, the inquiry carried out in this article will be devoted to the presentation and the critical analysis of why the category theory can be designated as the most suitable mathematical environment to articulate this thesis. The key task will be to show what motivates Heller to introduce an ontologically pregnant concept of the field of categories and to equate it with the field of rationality. Finally, it will become more transparent in what sense Heller utilizes the concept of the philosophical apophatism in the context of the formalized physical theories. Heller shares his apophatic attitude with such prominent figures of the theoretical physics as Albert Einstein and Roger Penrose: physics does not say what reality is but it places a physicist on the road to reality.
Źródło:
Roczniki Filozoficzne; 2022, 70, 2; 227-245
0035-7685
Pojawia się w:
Roczniki Filozoficzne
Dostawca treści:
Biblioteka Nauki
Artykuł
Tytuł:
Does God Think the Same Way We Do? On the Logical Apophatism of Michał Heller
Autorzy:
Grygiel, Wojciech
Powiązania:
https://bibliotekanauki.pl/articles/50115031.pdf
Data publikacji:
2023
Wydawca:
Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II
Tematy:
apophatism
anthropomorphism
cognitive science
logic
category theory
theology
Opis:
Apophatic theology is an approach in theology that emphasizes the limitation of human language and concepts in describing the nature of the Divine. Rooted in ancient religious traditions, apophatic theology has gained attention in contemporary discourse for its potential convergence with the scientific method. This paper expands on a novel application of this approach in which the formal methods of science such as logic and mathematics are engaged to inquire into how God thinks and to what degree the modes of human reasoning can be projected on the nature of the Divine mind. This application has been proposed by Michał Heller and is referred to as the logical apophatism. In the course of the analysis carried out in this paper more in-depth understanding of the logical apophatism has been obtained by contrasting it with classical approaches to negative theology such as the Triplex Via and supplementing with recent advances within the cognitive sciences. It is concluded that Heller’s use of the apophatic approach is manifestly non-standard and its novelty consists in the shift of emphasis from the negative character of the language of theology to the logic of the Divine mind and the logic that underpins the workings of the Universe.
Źródło:
Verbum Vitae; 2023, 41, 3; 751-765
1644-8561
2451-280X
Pojawia się w:
Verbum Vitae
Dostawca treści:
Biblioteka Nauki
Artykuł
Tytuł:
L’attualit della dottrina cristologica di Calcedonia
Autorzy:
Królikowski, Janusz
Powiązania:
https://bibliotekanauki.pl/articles/668105.pdf
Data publikacji:
2011
Wydawca:
Uniwersytet Papieski Jana Pawła II w Krakowie
Tematy:
Chalcedon Council
chrystology
soteriology
apophatism
Opis:
The Christological doctrine defined during the Chalcedon Council (451) was the point of reference to consolidate the Christian doctrine in the fifth century. It also became the foundation of the evangelizing mission led by the Church in the following centuries. In the context of the new challenges and interpretation a question, whether the Chalcedon doctrine needs to be reinterpreted, arises. This article tries to show the relevance of the Christological dogma which was defined by the Chalcedon Council. The attention is paid to this dogma rooted in the Church Tradition and also to its soteriological and anthropological meaning. The soteriological perspective, which was given the utmost importance during the Chalcedon Council and similarly during other councils held in the first millennium, proves the doctrinal relevance of the dogma and furthermore makes it more meaningful. From the hermeneutic point of view this article presents the need of referring to the principle of theological apophatism in order to interpret the dogma correctly.
Źródło:
The Person and the Challenges. The Journal of Theology, Education, Canon Law and Social Studies Inspired by Pope John Paul II; 2011, 1, 1
2391-6559
2083-8018
Pojawia się w:
The Person and the Challenges. The Journal of Theology, Education, Canon Law and Social Studies Inspired by Pope John Paul II
Dostawca treści:
Biblioteka Nauki
Artykuł
Tytuł:
Teopoietyczno-apofatyczny charakter teologii w ujęciu Włodzimierza N. Łosskiego
The Theopoietic-Apophatic Character of Theology as Seen by Vladimir N. Lossky
Autorzy:
Płóciennik, Michał
Powiązania:
https://bibliotekanauki.pl/articles/28394710.pdf
Data publikacji:
2023
Wydawca:
Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie
Tematy:
Włodzimierz N. Łosski
teologia
przebóstwienie
apofatyzm
prawosławie
Vladimir N. Lossky
theology
deification
apophatism
Orthodoxy
Opis:
Celem artykułu jest próba przedstawienia rozumienia teologii przez Włodzimierza N. Łosskiego, jednego z najwybitniejszych myślicieli prawosławnych XX wieku. Wydaje się, że prezentowane przez niego podejście jest istotne nie tylko ze względów systematyczno-historycznych, ale może być inspirujące także w kontekście wyzwań ekumenicznych oraz pytań o znaczenie, miejsce i rolę teologii we współczesnym Kościele i świecie. Duchowa świeżość uprawiania teologii przez Rosjanina jest w stanie uwypuklić duchowy wymiar niejednokrotnie zbyt akademickiej myśli teologicznej. Jednak tym, co szczególnie zachęca do poświęcenia jej uwagi, jest postulowany związek teologii z komunią z żywym Bogiem, przeżywaną i poznawaną z jej wnętrza, a nie w formie niezaangażowanego i niejako przedmiotowego oglądu. Teologia, tak jak rozumie ją Łosski, a zarazem jak ją uprawia, jest mistyczna i tym samym teopoietyczno-apofatyczna. Rozjaśnieniu tych kwestii poświęcone jest niniejsze studium.
The aim of the article is an attempt to present the understanding of theology by one of the greatest Orthodox thinkers of the 20th century, Vladimir N. Lossky. It seems that the approach he presents is important not only for systematic and historical reasons, but it can also be inspiring in the context of ecumenical challenges and questions about the importance, place and role of theology in the contemporary Church and the world. The spiritual freshness of practicing theology by the Russian may highlight the spiritual dimension of theological thought which is often seen as too academic. However, what particularly encourages attention to it is its postulated relationship with communion with the living God, experienced and known from within, and not in the form of an uninvolved and, so to speak, objective view. Theology, as understood and at the same time practised by Lossky, is mystical and thus theopoietic and apophatic. The study focuses on these issues and tries to throw some light on them.
Źródło:
Collectanea Theologica; 2023, 93, 1; 115-161
0137-6985
2720-1481
Pojawia się w:
Collectanea Theologica
Dostawca treści:
Biblioteka Nauki
Artykuł
Tytuł:
Неосяжність Бога та його іманентність у богомисленні Макарія Єгипетського
Unutterableness of God and his immanency in the theological thought of Macarius of Egypt
Autorzy:
Zhukovskyy, Viktor
Powiązania:
https://bibliotekanauki.pl/articles/613332.pdf
Data publikacji:
2016
Wydawca:
Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II
Tematy:
Macarius
apophatism
nature
essence
energy
power
light
Opis:
Autor artykułu rozważa problem ontologicznego rozróżnienia między transcendencją i immanencją Boga w myśli teologicznej Makarego Egipskiego. W centrum jego analiz leży apofatyczny sposób interpretacji niewyrażalnej, niedostępnej i niepoznawalnej natury Boga, a także pojęciowe i terminologiczne sposoby wyrażania Bożej obecności w stworzonym bycie. Autor analizuje główne terminy stosowane przez Makarego, poprzez które wyraża on z jednej strony absolutne oddalenie Boga od świata, a z drugiej Jego obecność w świecie. Ponadto, poprzez pryzmat pneumatologii i chrystologii, rozpatruje duchowy i ascetyczny wymiar antropologicznych i soteriologicznych poglądów zawartych w teologii Makarego.
In the article the author reflects on the problem of the ontological distinction between the transcendence and immanence of God in the theological thought of Macarius of Egypt. The focus of his analysis is on the apophatic approach to the interpretation of the unutterable, inaccessible and unknowable nature of God and the conceptual and terminological ways in which God’s presence is expressed in created being. The main terms by which Macarius expresses God’s absolute remoteness from the world, on one hand, and His presence in the world on the another, are analyzed. The researcher considers the spiritual and ascetic dimension of the anthropological and soteriological views of Macarius’ theology through the prism of the pneumatology and christology.
Źródło:
Vox Patrum; 2016, 65; 783-800
0860-9411
2719-3586
Pojawia się w:
Vox Patrum
Dostawca treści:
Biblioteka Nauki
Artykuł
Tytuł:
Святий-“єретик” Григорій Палама про внутрішнє буття пресвятої трійці
Saint-“heretic” Gregory Palamas on inner being of the Holy Trinity
Autorzy:
Zhukovskyy, Viktor
Powiązania:
https://bibliotekanauki.pl/articles/613175.pdf
Data publikacji:
2017
Wydawca:
Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II
Tematy:
Palamas
apophatism
nature
essence
hypostasis
theologia
Opis:
The article examines the figure and the teaching of the famous Byzantine theologian, Hesychast and Church leader of the fourteenth century St. Gregory Palamas. The author considers the problem of the intratrinitarian being of God in the Palamas’ doctrine and analyses the key characteristics of this “hidden” dimension of the Holy Trinity. Special attention is paid to the analysis of the apophatic approaches in answering the question: how can God, who is actively present in the created world and filling it, be at the same time completely ontologically removed from created reality. In this context the author analyses the key notions which express the “intradivine” transcendence of God’s being: ousia, hipostasis, intratrinitarian relation, theologia, oikonomia.
W niniejszym artykule autor analizuje nauczanie św. Grzegorza Palamasa, znanego bizantyńskiego teologa, hezychasty i przywódcy duchowego Kościoła XIV wieku. Autor omawia problem wewnątrztrynitarnego bytu Boga w nauczaniu Palamasa i analizuje atrybuty kluczowe tego „ukrytego” wymiaru Trójcy Świętej. Szczególną uwagę zwraca na prezentację podejścia apofatycznego w odpowiedzi na pytanie: w jaki sposób Bóg, który jest aktywnie obecny w świecie stworzonym i napełnia go, może jednocześnie być całkowicie oddalony od świata stworzonego pod względem ontologicznym? W tym kontekście autor analizuje kluczowe pojęcia, które wyrażają wewnątrztrynitarną transcendencję Bożego bytu: istota, substancja, wewnątrztrynitarna relacja, teologia, ekonomia zbawienia.
Źródło:
Vox Patrum; 2017, 68; 569-592
0860-9411
2719-3586
Pojawia się w:
Vox Patrum
Dostawca treści:
Biblioteka Nauki
Artykuł
Tytuł:
Семантика невыразимого в современных гуманитарных изысканиях
Semantics of inexpressible in modern humanitarian researches
Autorzy:
Михайлова, Марина
Powiązania:
https://bibliotekanauki.pl/articles/665413.pdf
Data publikacji:
2016
Wydawca:
Uniwersytet Łódzki. Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego
Tematy:
функционально-семантическая категория
семантика невыразимого
апофатизм
апофатика
негация
не-слова
категория отрицания
экфрасис
лингвопоэтика
functional and semantic category
semantics of inexpressible
apophatism
apophatika
negation
non-words
category of denial
ecphrasis
linguopoetics
Opis:
The article contains a short review of semantics of inexpressible representation in modern research, the philosophical and methodological bases of studying inexpressible are designated. In the article the grammatical core of semantics of inexpressible is defined as a category of denial (negation). Semantics of inexpressible is compared with other adjacent concepts (apophatism, phenomenon of inexpressible in an ecphrasis, poetics and methodology of romanticism). The main directions of studying inexpressible in literary criticism are defined and characterized. The linguistic paradigms in which the semantics of inexpressible is studied are mentioned: linguopoetic, cognitological, ethnolinguistic, structural-semantic in Russian linguistics (V. V. Babaytseva school). Asymmetry in hierarchy of functional and semantic category of inexpressible and active transmission media of the called semantics are shown in fiction.
Статья содержит краткий обзор представленности семантики невыразимого в современных гуманитарных исследованиях. В ней обозначены философско-методологические основания изучения невыразимого, а также определен грамматический стержень семантики невыразимого – это категория отрицания (негации). Семантика невыразимого сопоставлена с другими активно востребованными в современных гуманитарных изысканиях смежными понятиями (апофатизмом, феноменом невыразимого в экфрасисе, поэтикой и методологией романтизма). Определены и охарактеризованы основные направления изучения невыразимого в литературоведении. Исчерпывающим образом названы исследовательские парадигмы лингвистики, в которых статьями или попутными рассуждениями и замечаниями изучается семантика невыразимого: лингвопоэтика, когнитология, этнолингвистика, структурно-семантическое направление в российской лингвистике (научной школы В. В. Бабайцевой), смежные, междисциплинарные исследования. Показана асимметрия в иерархии функционально-семантической категории невыразимого и активных средств передачи названной семантики в художественном тексте.
Źródło:
Acta Universitatis Lodziensis. Folia Linguistica Rossica; 2016, 13; 57-65
1731-8025
2353-9623
Pojawia się w:
Acta Universitatis Lodziensis. Folia Linguistica Rossica
Dostawca treści:
Biblioteka Nauki
Artykuł
Tytuł:
Специфика семантики невыразимого в публицистике ХIХ в.
Specificity of the semantics of inexpressible in the publicism of the XIX century
Autorzy:
Михайлова, Марина
Powiązania:
https://bibliotekanauki.pl/articles/665514.pdf
Data publikacji:
2018
Wydawca:
Uniwersytet Łódzki. Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego
Tematy:
публицистика ХIХ в.
апофатизм
апофатика
функционально-семантическая категория
семантика невыразимого
publicism of the ХIХ century
apophatism
apophatic teology
functional-semantic category
semantics of inexpressible
Opis:
The article is devoted to the characterization of expression of the functional-semantic category of inexpressible in the publicism of the ХIХ century on the works of M.P.Pogodin. A brief characteristic of inexpressible is given; this meaning is compared with the conjugate functional-semantic categories of the incomprehensible, invisible, and also categories of uncertainty. It is shown that the organization of the expression the conjugate categories in Pogodin’s works is based on the apophatism. The publicistic work of a historian-publicist is characterized by both single-word constituents of the inexpressible, and in the composition of utterance. The most frequent is an inconceivable adjective and its derivatives (incomprehensible, incomprehensibly, the incomprehensible). The adjectives inexplicable and incomprehensible and their derivatives are frequent in Pogodin’s works depending on the syntagmatic environment and the text assignment, these units actualize the meaning of inexpressible or incomprehensible. The adjective unknown is 10% of the total amount of means of expression of inexpresible.
Статья посвящена характеристике средств передачи функционально-семантической категории невыразимого в публицистике ХIХ в. на материале произведений М. П. Погодина. Дана краткая характеристика значения невыразимого; это значение сопоставлено с сопряженными функционально-семантическими категориями непостижимого, незримого, а также категориями неопределенности и неизвестности. Показано, что организация средств передачи сопряженных категорий в публицистике Погодина базируется на приеме апофатизма. Публицистическому творчеству историка-публициста свойственны как однословные конституенты невыразимого, так и в составе речения. Наиболее частотным является адъектив непостижимый и его дериваты (непостижимое, непостижимо, непостижимость). Частотны в публицистике Погодина адъективы неизъяснимый и необъяснимый и их дериваты; в зависимости от синтагматического окружения и текстового задания эти единицы актуализируют значение невыразимого или непостижимого. Адъектив неведомый составляет 10% от общего количества средств передачи невыразимого.
Źródło:
Acta Universitatis Lodziensis. Folia Linguistica Rossica; 2018, 15; 53-61
1731-8025
2353-9623
Pojawia się w:
Acta Universitatis Lodziensis. Folia Linguistica Rossica
Dostawca treści:
Biblioteka Nauki
Artykuł
    Wyświetlanie 1-8 z 8

    Ta witryna wykorzystuje pliki cookies do przechowywania informacji na Twoim komputerze. Pliki cookies stosujemy w celu świadczenia usług na najwyższym poziomie, w tym w sposób dostosowany do indywidualnych potrzeb. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczane w Twoim komputerze. W każdym momencie możesz dokonać zmiany ustawień dotyczących cookies