Am Beispiel eines Textausschnittes aus der Nag-Hammadi-Schrift „Apokalypse Adams“ (NHC V,5, p. 64ff.) will die Untersuchung dazu beitragen, das Proprium gnostischer Auslegung von alttestamentlicher Überlieferung zu beleuchten:
Die biblische Erzählung vom „Fall Adams und Evas“ ist für Gnostiker von größtem Interesse, da in ihr die zentrale Frage nach Ursprung und Wesen des Menschen thematisiert wird. Die koptische Adam-Apokalypse, die eine sehr komplexe Text- und Überlieferungsgeschichte aufweist, übernimmt zwar Grundzüge der Paradiesgeschichte (Erschaffung von Adam und Eva aus Erde, Begehren, Erkenntnis, Auftritt des Schöpfergottes, Sterblichkeit), aber in typisch gnostisch-polemischer Umdeutung des urgeschichtlichen Geschehens (schicksalhafter Verlauf, kein „Sündenfall“, vernichtendes Eingreifen des „bösen“ Demiurgen, Entlastung des Menschen). Entscheidend geprägt wird der Verlauf jedoch durch ein Gerüst verschiedener Motive, die sich nicht aus der Genesis-Überlieferung ableiten lassen: Der Protagonist ist ein quasi-göttliches, vollkommenes Wesen, dessen Hochmut den tödlichen Angriff durch den zornigen Gott hervorruft, und das Drama endet mit der Strafe in der „Finsternis“. Bei der Suche nach der „Vorlage“ bietet sich Ez 28 an, ein Text, dessen Affinität zur Genesiserzählung bekannt ist. Der Vergleich zwischen dem „Fall“ des gnostischen Adam und der Klage des Propheten über den „Sturz des Mächtigen“ zeigt, daß die urgeschichtliche Rezeption in ApcAd von Ez 28,11-19LXX abhängig ist.
Als Ergebnis der Untersuchung kann festgehalten werden: Ez 28 ist die Grundlage, der Basistext und das mythologische Substrat für die Geschichte von Herkunft und Fall des Menschen in der Adam-Apokalypse
Studium ma na celu ukazanie cech charakterystycznych gnostyckiej interpretacji przekazów starotestamentowych na podstawie o fragmentów Apokalipsy Adama z pism z Nag Hammadi (NHC V,5, 64nn). Opowiadanie biblijne o „upadku Adama i Ewy” miało zasadnicze znaczenie dla gnostyków, gdyż odnosi się ono do centralnej kwestii pochodzenia i istoty ludzi. Koptyjska Apokalipsa Adama, która ma bardzo skomplikowaną historię powstania i przekazu tekstowego, przejmuje z opowiadania o Edenie zasadnicze wątki (stworzenie ludzi z ziemi, pożądanie, poznanie, wkroczenia Boga-Stworzyciela, śmiertelność), przekształcając je w typowy gnostycko-polemiczny sposób (nieuchronność zdarzeń, brak „upadku w grzech”, niszcząca ingerencja „złego” demiurga, uwolnienie ludzi). Przebieg prahistorii naznaczają motywy, których nie da się wyprowadzić z przekazu Księgi Rodzaju. Protagonista jest bowiem quasi-boską, doskonałą istotą, której pycha wywołuje śmiertelną interwencję gniewnego Boga, a dramat kończy się karą w „ciemności”. Źródłem jest z pewnością Ez 28, którego związek z opowiadaniem Rdz został już dawno zauważony. Porównanie „upadku” gnostyckiego Adama ze skargą proroka na „strącenie władców” pokazuje, że recepcja prahistorii w Apokalipsie Adama jest zależna od Ez 28,11-19LXX. To prowadzi do wniosku: Ez 28 jest podstawą, tekstem bazowym i mitologicznym substratem historii o pochodzeniu i upadku ludzi w Apokalipsie Adama.
The discussion uses an extract from the Nag Hammadi „Apocalypse of Adam“ (NHC V,5) to throw light on the distinctive features of Old Testament interpretation in Gnostic writings.
The biblical narrative describing „Adam and Eve´s Fall“ fascinated the Gnostics, because it dealt with the central questions of man´s origin and nature. The Coptic Apocalypse of Adam, which shows evidence of a complex textual history, borrows fundamental aspects of the paradise story (such as the creation of Adam and Eve from the soil, desire, knowledge, the entrance of the creator, and mortality), but subjects them to a polemical reinterpretation characteristic of Gnostic writing in general (in this case with a denouement dictated by fate, the denial of „the Fall of Man“, a destructive intervention by the „evil“ Demiurge, and an exoneration of the humans).
The story, however, is structured around motifs that are absent from Genesis:
The protagonist is a more or less divine, perfect being, whose pride provokes the deadly attack by the angry god, and the drama ends with punishment in „darkness“. A prime candidate for an underlying text is Ezekiel 28, which is well known to have much in common with the account in Genesis. A comparison of the Gnostic version of Adam´s „Fall“ with the prophet´s lament on the „downfall of the mighty ruler“ shows that the representation of man´s beginnings in ApcAd owes a lot to Ezekiel 28:11-19 (LXX).
The discussion comes to the conclusion: Ezekiel 28 is the mythological foundation on which the story of man`s origin and Fall in the Apocalypse of Adam is based