The role of storage reservoirs in reducing calcium migration from agricultural catchments Znaczenie zbiornika retencyjnego w ograniczeniu migracji wapnia ze zlewni rolniczej
This study was conducted on a storage reservoir situated in a valley, in the lower
course of the Sząbruk stream in north-eastern Poland, the Olsztyn Lakeland mesoregion.
The catchment area of the Sząbruk stream consists of an agricultural and an afforested
part. A storage reservoir is found in the lower part of the Sząbruk stream valley. The
reservoir was built 25 years ago. It is enclosed by a dike and equipped with an outlet box.
Outflows from the reservoir pass through the terminal segment of the Sząbruk stream to
Lake Wulpińskie.
The results of the experiment indicate that the calcium content of water evacuated
from the catchment was determined by the type and intensity of catchment use, ranging
from 22.3 mg Ca⋅dm-3 to 178 mg Ca⋅dm-3. The highest calcium concentrations, 113 mg
Ca⋅dm-3 on average, were noted in the agricultural catchment connected to a drainage
network; lower levels, 78.7 mg Ca⋅dm-3, were found in farming areas drained via ditches,
while the lowest Ca content in water, 38.7 mg Ca⋅dm-3 on average, was determined in
outflows from afforested catchments. Calcium concentrations were lower during the growing
season in all studied catchment types. The calcium load discharged from the catchment
dependnded on the catchment management. The highest calcium loss per area unit
was observed in the drained agricultural catchment (76.6 kg Ca⋅ha-1⋅year-1), followed by
the catchment drained via ditches (56.3 Ca⋅ha-1⋅year-1) and the afforested catchment (31.8
Ca⋅ha-1⋅year-1). Despite the inflow of calcium-rich drainage water, calcium concentrations
decreased by 11%, from 56.8 mg Ca⋅dm-3 to 50.3 mg Ca⋅dm-3, after the stream’s waters
passed through the storage reservoir. An increase in Ca levels was noted in the girdling
ditch. The flow of water through the ditch minimizes sedimentation, and higher quantities
of Ca were supplied with drainage water. The reservoir accumulated 242.4 kg Ca per ha
in the course of one year, mostly in the growing season (83%). The above indicates high
involvement of biological processes. The reservoir fulfilled the role of a barrier inhibiting
calcium loss from the catchment.
Badania prowadzono na zbiorniku retencyjnym położonym w dolinie końcowego biegu
strugi Sząbruk położonej w północno-wschodniej Polsce, w mezoregionie Pojezierza Olsztyńskiego.
Zlewnia strugi Sząbruk składa siê z części leśnej i rolniczej. W dolnej części doliny
strugi Sząbruk jest położony zbiornik retencyjny wykonany przed 25 laty, zamknięty
groblą i mnichem. Odpływy ze zbiornika kierowane są końcowym odcinkiem strugi Sząbruk do Jeziora Wulpińskiego.
W wyniku badań stwierdzono, że stężenie wapnia w wodzie odpływającej ze zlewni
zależało od sposobu i intensyfikacji użytkowania i mieściło się w granicach od 22,3 mg
Ca⋅dm-3 do 178 mg Ca⋅dm-3. Najwyższe stężenie, średnio 113 mg Ca⋅dm-3, wystąpiło w wodach
zlewni rolniczych odwadnianych siecią drenarską, niższe, średnio 78,7 mg Ca⋅dm-3,
w wodach z terenów rolniczych odwadnianych rowami, a najniższe, średnio 39,7 mg Ca⋅dm-3,
w wodach ze zlewni leśnej. We wszystkich zlewniach cząstkowych mniejsze stężenia wapnia,
stwierdzono w okresie wegetacyjnym niż poza nim. Ładunek wapnia odprowadzany
z obszaru zlewni był uzależniony od sposobu jej zagospodarowania. Największy odpływ wapnia
z jednostki powierzchni stwierdzono w zlewni rolniczej zdrenowanej (76,6 kg Ca⋅ha-1⋅rok-1),
mniejszy ze zlewni odwadnianej rowami (56,3 kg Ca⋅ha-1⋅rok-1) i najmniejszy ze zlewni
leśnej (31,8 kg Ca⋅ha-1⋅rok-1). W wyniku przepływu wody przez zbiornik retencyjny następowało zmniejszenie w niej stężenia wapnia o 11%, z 56,8 mg Ca⋅dm-3 do 50,3 mg
Ca⋅dm-3, pomimo zasilania zasobnymi w wapń wodami drenarskimi. W wodach przepływających rowem opaskowym stwierdzono wzrost stężeń Ca, gdyż w czasie przepływu rowem
procesy sedymentacji są dużo mniejsze, a o wzroście stężeń zadecydowało zasilanie wodami
drenarskimi. W ciągu roku w misie zbiornika zostało zakumulowane 242,4 kg Ca na 1 ha
jego powierzchni, z czego większość (83%) w okresie wegetacyjnym. Świadczy to o istotnym
udziale procesów biologicznych. Zbiornik retencyjny pełnił funkcję bariery zatrzymującej odpływ związków wapnia ze zlewni.
Ta witryna wykorzystuje pliki cookies do przechowywania informacji na Twoim komputerze. Pliki cookies stosujemy w celu świadczenia usług na najwyższym poziomie, w tym w sposób dostosowany do indywidualnych potrzeb. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczane w Twoim komputerze. W każdym momencie możesz dokonać zmiany ustawień dotyczących cookies
Informacja
SZANOWNI CZYTELNICY!
UPRZEJMIE INFORMUJEMY, ŻE W OKRESIE WAKACYJNYM BIBLIOTEKA BĘDZIE FUNKCJONOWAŁA W ZMIENIONYCH GODZINACH::
od 15 do 31 lipca:
Wypożyczalnia i Czytelnia Główna:
9.00 - 15.00
(poniedziałek-piątek)
Czytelnia Działu Zbiorów Specjalnych:
9.00 - 15.00
(poniedziałek-piątek)
od 1 do 31 sierpnia:
BIBLIOTEKA BĘDZIE NIECZYNNA
UWAGA:
Zwrotu wypożyczonych materiałów można dokonać u dyżurującego bibliotekarza w Wypożyczalni Głównej od 9.00 do 15.00.
Na pozycje, których termin zwrotu przypadnie od 1 do 31 sierpnia, wprowadzona zostanie prolongata (nowy termin zwrotu – 6 września).