The aim of the work was to separate, by means of cluster analysis, sets of agrotechnical dates and phenological phases that are conducive to big and low yields of field cucumber of pickling cultivars and the evaluation of solar and thermal conditions accompanying these sets. On the basis of cluster analysis three, significantly different, groups of observations in relation to the course of growth and development, determining different volumes of cucumber yields in Poland, were isolated. Cluster 2 included observations which were characterised by high yields (amounting to 37.7 t·ha⁻¹ for the total yield and 20.1 t·ha⁻¹ for the marketable yield), and cluster 3 by low yields (respectively 27.6 and 15.6 t·ha⁻¹). The following calendar of agrotechnical dates and phenological phases was conducive to high yield of cucumber (cluster 2): sowing on 14th May, the end of emergence 27th May, the beginning of flowering 29th June, the beginning of fruit setting 4th July, the beginning of harvesting 13th July, the end of harvesting 24th August. The delay, in relation to the dates in cluster 2 (high yield), of the sowing date by 6 days, emergence by 16 days, flowering and fruit setting by 18 days, the beginning of harvesting by 19 days, and the end of harvesting by 22 days may contribute to a decrease in cucumber yields even by about 27% and 22%, respectively for the total yield and the marketable yield. Higher than average values of both sunshine duration and air temperature, which during the vegetation season amounted respectively to 7.9h and 17.5°C, were conducive to earlier agrotechnical and phenological dates, and, in consequence, high cucumber yields (cluster 2).
Celem pracy było wydzielenie na drodze analizy skupień zespołów terminów agrotechnicznych i faz fenologicznych sprzyjających dużym i małym plonom ogórka polowego odmian konserwowych w Polsce oraz ocena warunków solarno-termicznych tym zespołom towarzyszących. Wydzielono trzy grupy obserwacji, istotnie różniące się, pod względem przebiegu wzrostu i rozwoju, determinujące różne wielkości plonu ogórka. Do skupienia II zaliczono obserwacje, które charakteryzowały się dużym plonem (wynoszącym 37,7 t·ha⁻¹ dla plonu ogólnego i 20,1 t·ha⁻¹ dla plonu handlowego), a do skupienia III – małym plonem (odpowiednio 27,6 i 15,6 t·ha⁻¹). Dużym plonom ogórka (skupienie II) sprzyjał następujący kalendarz terminów agrotechnicznych i faz fenologicznych: siew – 14 maja, koniec wschodów – 27 maja, początek kwitnienia – 29 czerwca, początek zawiązywania owoców – 4 lipca, początek zbioru – 13 lipca, koniec zbioru – 24 sierpnia. Opóźnienie, w stosunku do terminów w skupieniu II (plony duże), terminu siewu o 6 dni, wschodów o 16 dni, kwitnienia i zawiązywania owoców o 18 dni, początku zbioru o 19 dni, a końca zbioru o 22 dni, może przyczynić się do zmniejszenia plonu ogórka nawet o około 27% i 22% odpowiednio dla plonu ogólnego i handlowego. Wcześniejszym terminom agrotechnicznym i fenologicznym, i tym samym dużym plonom ogórka (skupienie II), sprzyjały wyższe od ponadprzeciętnych wartości zarówno usłonecznienia rzeczywistego, jak i temperatury powietrza, które w okresie wegetacji średnio wynosiły odpowiednio 7,9 h i 17,5°C.