Rozwój cywilizacji, szczególnie w XX wieku, przyczynił się do zasadniczej poprawy standardu życia w krajach uprzemysłowionych. Niestety wraz z rozwojem cywilizacji przemysłowej pojawiło się wiele zagrożeń. Jednym z nich są zagrożenia chemiczne, do których dochodzi w wyniku wprowadzania do środowiska ogromnych ilości substancji chemicznych, co zwiększa także ryzyko powstawania katastrof. W okresie ostatniego półwiecza wydarzyło się wiele tragicznych katastrof chemicznych, w rezultacie których dochodziło do strat w środowisku. Skutkiem tych katastrof były również ofiary śmiertelne (np. w Bhopalu w 1984 roku). Należy w tym miejscu podkreślić, że nie tylko przemysł chemiczny odpowiedzialny jest za zagrożenia chemiczne, jak się powszechnie sądzi. W celu zminimalizowania zagrożeń chemicznych prowadzone są różne działania, które można podzielić na 3 grupy: − wdrażanie czystych (zrównoważonych) technologii, − tworzenie międzynarodowych programów i regulacji prawnych zwiększających bezpieczeństwo chemiczne, − edukacja formalna (szkolna) i nieformalna. W celu zwiększenia bezpieczeństwa chemicznego podejmowane są międzynarodowe inicjatywy, a do najważniejszych z nich można zaliczyć: Międzynarodowy Program Bezpieczeństwa Chemicznego (International Programme on Chemical Safety – IPSC), program Odpowiedzialność i Troska (Responsible Care) i koncepcję zielonej chemii (Green Chemistry). Inicjatywy te zostaną opisane w pracy. Ważne zadanie w zakresie podniesienia świadomości społecznej w zakresie zagrożeń chemicznych (i nie tylko) ma do odegrania edukacja formalna i nieformalna, na co zwrócono uwagę w pracy. W pracy scharakteryzowano zagrożenia chemiczne i przedstawiono możliwości działań zmierzających do ich zmniejszenia. Szczególną uwagę poświęcono zielonej chemii, której celem jest redukcja lub eliminacja użycia i wytwarzania substancji niebezpiecznych. Podane zostały przykłady wykorzystania zasad zielonej chemii w różnych dziedzinach, co przyczynia się do ochrony środowiska i zdrowia ludzi. Ponadto przybliżono regulacje prawne, których założeniem jest zwiększenie bezpieczeństwa chemicznego (m.in. system REACH i system GHS) oraz przedstawiono informacje o skutkach największych w historii katastrof chemicznych.
Civilization development, especially in XX century, has contributed to the essential improvement of living standards in industrialized countries. Unfortunately, along with industrial civilization development, a number of threats have appeared. One of them are chemical threats which are caused by introduction to environment huge amounts of chemical substances what also increases the risk of catastrophes formation. In the period of the last half-century, there have happened a lot of tragic chemical disasters which resulted in serious environment al losses. What is more, these catastrophes resulted also in casualties (e.g. Bhopal in 1984). It is essential to stress at this point that not only chemical industry is responsible for chemical threats, as it is commonly considered. In order to minimalize chemical threats, different actions are conducted. They can be divided into 3 groups: − implementation of clean (sustainable) technologies, − formation of international programmes and legal regulations increasing chemical safety, − formal (school) and informal education. In order to increase chemical safety, international initiatives are made and to the most important ones we can include: International Programme on Chemical Safety (IPSC), Responsible Care and Green Chemistry concept. These initiatives will be described in the paper as well. Formal and informal education has an important role to play as far as raising of social awareness in the scope of chemical threats (and not only) is considered. The paper will also pay attention to the above mentioned points. The paper characterized chemical threats and introduced possibilities of actions aiming to their decrease. Special attention has been paid to green chemistry whose aim is reduction or usage elimination and production of dangerous substances. Examples of green chemistry application in different domains were introduced in the paper, what contributes to environment protection and people’s health. Moreover, legal regulations whose foundation is to increase chemical safety were presented (among others REACH and GHS system) and information about the biggest world chemical catastrophes was showed.
Ta witryna wykorzystuje pliki cookies do przechowywania informacji na Twoim komputerze. Pliki cookies stosujemy w celu świadczenia usług na najwyższym poziomie, w tym w sposób dostosowany do indywidualnych potrzeb. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczane w Twoim komputerze. W każdym momencie możesz dokonać zmiany ustawień dotyczących cookies
Informacja
SZANOWNI CZYTELNICY!
UPRZEJMIE INFORMUJEMY, ŻE BIBLIOTEKA FUNKCJONUJE W NASTĘPUJĄCYCH GODZINACH:
Wypożyczalnia i Czytelnia Główna: poniedziałek – piątek od 9.00 do 19.00